Ewa Kołaczkowska urodziła się 1 września 1910 roku w Strzyżewicach, w rodzinie ziemiańskiej, która osiedliła się tu w 1879 roku. Jej dzieciństwo i młodość upłynęły w dworze rodzinnym, miejscu, które stało się przestrzenią jej osobistego rozwoju i niewyczerpanym źródłem inspiracji. Po wojnie, w wyniku przemian społeczno-politycznych, Pani Ewa zamieszkała w Warszawie, gdzie rozwinęła swoją działalność literacką i translatorską. Choć przez wiele lat nie odwiedzała Strzyżewic, to w swojej twórczości pisarka powracała do motywów z dzieciństwa i rodzinnych stron – z nostalgią opisywała przyrodę, codzienne życie ziemiaństwa, lokalne tradycje i obyczaje (…). Zebrane materiały konferencyjne, poszerzone o biogram, bibliografię prac i wybrane utwory Ewy Kołaczkowskiej stanowią treść niniejszej publikacji, której celem jest próba ocalenia od zapomnienia dziedzictwa pisarki i jej miejsca – zarówno tego fizycznego, jakim jest dwór w Strzyżewicach, jak i duchowego, które wciąż przemawia przez jej prace.
Ze Słowa wstępnego wójt Barbary Zdybel
Należy ufać, iż dzieło Ewa Kołaczkowska – życie i twórczość trafi nie tylko do rąk licznych czytelników, ale nade wszystko do ich serc. Z książką zapoznają się na pewno zarówno czytelnicy ze Strzyżewic i okolic, ale też i ci, którzy znają osobiście to miejsce, chociażby z uczestnictwa w konferencjach, będących ewenementem w skali całego kraju.
Z Wprowadzenia prof. Eugeniusza Sakowicza
Na szacunek i uznanie zasługuje zaangażowanie, z jakim grupa badaczy, wsparta stowarzyszeniami i towarzystwami regionalnymi, przy życzliwej asyście władz samorządowych, eksploruje i popularyzuje historię, kulturę i atuty przyrodnicze górnego biegu rzeki Bystrzycy, przepływającej przez tereny gminy Strzyżewice. Oto następna publikacja będąca pokłosiem cyklicznych wydarzeń kulturalnych na gościnnej ziemi. […] Ewa Kołaczkowska została w niej ukazana przez pryzmat osobistej z nią znajomości, listów i tekstów jej autorstwa, dokumentów i fotografii. Książka jest efektem rzetelności naukowej oraz pasji Autorów i niestrudzonego Redaktora kolejnego tomu.
Z recenzji prof. Piotra Stawińskiego
Przedłożona Czytelnikowi książka to pomnik wzniesiony Ewie Kołaczkowskiej piórem kilku autorów. Pisarka potrafiła zachować wierność ideałom, kultywować szlachetne więzi nie tylko z Polską, ale i ojczyzną lokalną, a także potrzebującym człowiekiem. Przeniosła te szlachetne ideały przez burzliwe lata II wojny światowej i czasy panowania władzy ludowej, jak niegdyś Eneasz chroniąc ze zdewastowanej Troi to, co było mu najcenniejsze. Dzięki temu życzliwa pamięć o Niej trwa i trwać będzie umacniając współczesnych ludzi w przekonaniu, że można wydawać piękne owoce mimo niesprzyjającej aury, że życie nabiera głębszego sensu i blasku, gdy wychodzimy poza zamknięty krąg spraw własnych, że można żyć lepiej, niż to pokazuje obecny świat. Publikacja ta to trwała podwalina, na której opierać się będzie tożsamość lokalna ludności strzyżewickiej i okolic.
Z recenzji prof. Mariusza Zemło
___________________________________
Spis treści
Barbara Zdybel, Słowo wstępne
Eugeniusz Sakowicz, Wprowadzenie
Ferdynand Rymarz, Biogram Ewy Kołaczkowskiej (1910–1985)
Ferdynand Rymarz, Bibliografia prac Ewy Kołaczkowskiej
Ferdynand Rymarz, Nieznana twórczość Ewy Kołaczkowskiej
Ferdynand Rymarz, Dziedzictwo kulturowe Ewy Kołaczkowskiej
Siostra Wawrzyna Chwedoruk CSIC, Sądecki epizod Ewy Kołaczkowskiej w kontekście niepokalańskiego modelu wychowania Marceliny Darowskiej (1827–1911)
Tadeusz Epsztein, Ewa Kołaczkowska (1910–1985) w świetle swoich listów do rodziny i przyjaciół
Tadeusz Epsztein, Duża kronika rodzinna – ostatnie dzieło Ewy Kołaczkowskiej (1910–1985)
Małgorzata Karwatowska, Przyjaźń jako wartość angażująca serce (na przykładzie powieści Ewy Kołaczkowskiej Dwunastu przyjaciół Muszki)
Mieczysław Kseniak, Wspomnienia o Pani Ewie Kołaczkowskiej ze Strzyżewic
Paweł Szuppe, Rękopisy Ewy Kołaczkowskiej zdeponowane w Bibliotece Narodowej w Warszawie (ze szczególnym uwzględnieniem Dziennika okupacyjnego)
Monika Zagórska, Gminna Biblioteka Publiczna im. Ewy Kołaczkowskiej w Strzyżewicach. Wczoraj i dziś
Reportaże Mariusza Kamińskiego o Dworku Kołaczkowskich i Ewie Kołaczkowskiej, Polskie Radio Lublin
Ewa Kołaczkowska, Utwory wybrane
1. Mała kronika rodzinna (fragmenty) 207
2. Duża kronika rodzinna (niepublikowane fragmenty) 229
3. Listy do rodziny i przyjaciół (wybór) 251
4. Szlakiem wspomnień
Aneks: Program konferencji z cyklu „Wioski i małe miasta Lubelszczyzny” pt. „Twórczość i życie Ewy Kołaczkowskiej”
Biogramy Autorów